Công nghệ kiến tạo chuỗi cà phê xanh: Kết nối đổi mới sáng tạo, nâng tầm giá trị cà phê Việt Nam

Ngày 26/06/2026, Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam và Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Nông nghiệp xanh Việt Nam (VINGA) tổ chức Talkshow chuyên đề: “Từ chế biến đến thị trường xuất khẩu: Công nghệ nào cho chuỗi cà phê xanh?”.

Chương trình quy tụ các nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp nhằm trao đổi các giải pháp khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, hướng tới mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng, thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững ngành cà phê Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Tham dự Talkshow:

• TS . Nguyễn Trí Ngọc - Phó chủ tịch thường trực Tổng hội NN và PTNT Việt nam
•  PGS.TS Phạm Anh Tuấn - Trưởng ban KH&CN , đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số , Tổng hội NN và PTNT Việt nam
• Ông Nguyễn Văn Hoàng – Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Cơ khí Vinanhatrang
• Ông Nguyễn Công Tâm – Giám đốc Phát triển kinh doanh Công ty Cổ phần Bioway Việt Nam

Cà phê Việt Nam trước yêu cầu chuyển đổi xanh toàn cầu

Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Trí Ngọc, Phó Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, nhấn mạnh ngành cà phê Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ khi các thị trường xuất khẩu lớn như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ và Nhật Bản liên tục nâng cao các tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

Theo ông, ngành cà phê cần chuyển từ tư duy “tăng sản lượng” sang “tăng giá trị”, phát triển theo hướng chuỗi giá trị xanh, gắn với tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu giảm phát thải carbon. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Công nghệ chế biến – mắt xích quyết định trong chuỗi giá trị

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Hoàng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Cơ khí Vinanhatrang, cho rằng công nghệ chế biến đang tạo ra sự khác biệt rõ rệt đối với chất lượng và giá trị cà phê Việt Nam.

Việc đầu tư hệ thống dây chuyền chế biến hiện đại, tự động hóa và kiểm soát chặt chẽ các công đoạn sau thu hoạch giúp nâng cao chất lượng hạt cà phê, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế, đồng thời gia tăng giá trị thương mại của sản phẩm.

Ông cũng nhấn mạnh xu hướng phát triển kinh tế tuần hoàn trong ngành cà phê. Các phụ phẩm như vỏ quả cà phê, bã cà phê và nước thải chế biến nếu được xử lý và tái sử dụng hiệu quả sẽ trở thành nguồn tài nguyên giá trị, phục vụ sản xuất phân bón hữu cơ, năng lượng sinh khối và các sản phẩm có giá trị gia tăng khác, góp phần giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Công nghệ sinh học – nền tảng của nông nghiệp xanh

Ông Nguyễn Công Tâm, Giám đốc Phát triển kinh doanh Công ty Cổ phần Bioway Việt Nam, khẳng định công nghệ sinh học đóng vai trò quan trọng trong xây dựng chuỗi cà phê xanh bền vững.

Việc ứng dụng chế phẩm vi sinh và các giải pháp sinh học trong toàn bộ chuỗi sản xuất – từ cải tạo đất, chăm sóc cây trồng, xử lý phụ phẩm đến quản lý môi trường sau thu hoạch – giúp:

• Nâng cao năng suất và chất lượng cà phê
• Giảm sử dụng hóa chất nông nghiệp
• Giảm phát thải khí nhà kính
• Bảo vệ hệ sinh thái đất và môi trường canh tác

Đây là nền tảng quan trọng giúp ngành cà phê Việt Nam đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế về phát triển bền vững và truy xuất nguồn gốc.

Kinh tế tuần hoàn và mục tiêu Net Zero

Phạm Anh Tuấn cho rằng ngành cà phê Việt Nam còn nhiều dư địa để phát triển kinh tế tuần hoàn, đặc biệt thông qua việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân bón hữu cơ, năng lượng sinh học và các sản phẩm có giá trị gia tăng.

Theo ông, đây là giải pháp quan trọng góp phần giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam.

Liên kết chuỗi giá trị – chìa khóa phát triển bền vững

Các diễn giả thống nhất rằng để xây dựng chuỗi cà phê xanh bền vững cần tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị, gồm:

• Cơ quan quản lý nhà nước
• Nhà khoa học và viện nghiên cứu
• Doanh nghiệp chế biến và thương mại
• Hợp tác xã và người nông dân

Trong đó, khoa học – công nghệ, công nghệ chế biến, công nghệ sinh học, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn là những trụ cột then chốt.

Thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nông nghiệp xanh

Phát biểu kết luận chương trình, bà Trần Thị Hồng Lan, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, Chủ tịch Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Nông nghiệp xanh Việt Nam (VINGA), nhấn mạnh đây là Talkshow mở đầu cho chuỗi chương trình “Đổi mới sáng tạo Nông nghiệp xanh”.

Bà cho biết chuỗi chương trình sẽ tiếp tục được triển khai với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và đối tác quốc tế nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.

Kết luận

Talkshow là hoạt động mở đầu chuỗi chương trình “Đổi mới sáng tạo Nông nghiệp xanh” do Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam chỉ đạo, Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Nông nghiệp xanh Việt Nam (VINGA) thực hiện, phối hợp cùng Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Công ty CP cơ khí Vinanhatrang .

Chương trình góp phần lan tỏa các giải pháp khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao giá trị nông sản Việt Nam, đặc biệt là ngành cà phê, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.